Kabelrups berekenen: zo bepaal je de juiste maat, radius en vulgraad
Bij het berekenen van een kabelrups draait alles om vier variabelen: reisweg, buigradius, vulgraad en omgeving. Klopt één ervan niet, dan slijt de rups of de kabels sneller dan nodig. In dit artikel loop je stap voor stap door de berekening, met een rekenvoorbeeld uit onze eigen werkplaats.
Waarom een goede berekening loont
Een verkeerd gedimensioneerde kabelrups kost je uiteindelijk meer dan de rups zelf. Denk aan kabelbreuk, geluid, extra montagetijd en ongeplande stilstand. Wij zien in de praktijk dat 8 op de 10 storingen te herleiden zijn naar één van deze drie fouten: te kleine buigradius, te hoge vulgraad, of geen ondersteuning bij lange reiswegen.
Door vooraf gestructureerd te rekenen kies je in één keer de juiste serie en voorkom je herstelwerk achteraf.
Stap 1: reisweg en free length
Begin met de reisweg (S): de totale afstand die het bewegende deel aflegt. Daaruit volgt de lengte van de kabelrups, meestal S/2 plus de vaste bocht en een montagemarge.
Bij korte reiswegen tot ongeveer 5 meter kun je vrijwel altijd zonder ondersteuning werken. Zit je daarboven, dan wordt de free length (het deel van de rups dat vrij hangt zonder steun) de bepalende factor. Onze vuistregels:
- Tot 3 meter reisweg: free length vrijwel altijd oké
- 3 tot 8 meter: check de free length per serie
- Boven de 8 meter: reken op glijgoot, rolwagen of ondersteunde uitvoering
Stap 2: minimale buigradius
De buigradius (R) bepaalt hoe strak de kabelrups mag ombuigen zonder kabelschade. De basisregel: neem de grootste kabel in het pakket en vermenigvuldig de diameter (d) met de factor uit de kabelspecificatie.
- Signaal- en datakabel: R = 7,5 tot 12,5 x d
- Powerkabel: R = 6 tot 10 x d
- Servokabel: R = 10 tot 15 x d
- Slangen (pneumatiek, hydrauliek): check altijd het datasheet, vaak 8 tot 12 x d
Neem bij een gemengd pakket altijd de grootste uitkomst. Rond ruim af naar de eerstvolgende standaardradius van de serie.
Stap 3: vulgraad en binnenmaat
De vulgraad is het percentage van de binnenmaat dat je met kabels vult. Wij houden 60% aan als praktisch maximum voor een dynamische toepassing, met een absolute bovengrens van 80%.
Reken zo:
- Tel per kabel de diameter (d) op
- Vermenigvuldig met een reserve-factor van 1,1 voor toekomstige uitbreiding
- Voeg 10 tot 20% ruimte toe voor bewegingsvrijheid
- Kies de binnenbreedte die dit toelaat bij maximaal 60% vulling
Werk je met kabels van verschillend gewicht of diameter, gebruik dan scheidingsschotten of legplanken. Dat houdt zware kabels onderin en voorkomt dat lichte data-aders eronder verpletterd raken.
Stap 4: omgeving en belasting
Tot slot bepaalt de omgeving of je voor kunststof of staal gaat. Onze checklist:
- Temperatuur boven 100 graden: staal
- Lasspetters of vonken: staal, eventueel met hittebescherming
- Chemische belasting: kunststof (POM, PA) of RVS
- Cleanroom of food: kunststof in gesloten uitvoering
- Snelle bewegingen (boven 5 m/s): kunststof, geluidsarm
- Zware pakketten boven 20 kg per meter: staal of versterkt kunststof
Rekenvoorbeeld uit de praktijk
Een klant in de machinebouw belt met een reisweg van 4 meter, snelheid 3 m/s, versnelling 15 m/s2. Pakket: 4 servokabels van 12 mm, 2 powerkabels van 18 mm, 1 luchtslang van 10 mm.
Berekening:
- Reisweg 4 m: geen ondersteuning nodig, wel free length checken
- Grootste kabel = 18 mm powerkabel, factor 8: R = 144 mm, afronden naar 150 mm
- Kabelbreedte totaal = 4x12 + 2x18 + 10 = 94 mm, plus 15% ruimte = 108 mm
- Bij 60% vulgraad: binnenbreedte 180 mm
- Binnenhoogte: 25 mm (grootste diameter + marge)
- Omgeving: droge productiehal, geen hitte: kunststof
Uitkomst: een kunststof kabelrups uit de Tsubaki Kabelschlepp Uniflex Advanced-serie, binnenmaat 25 x 180 mm, buigradius 150 mm.
Wanneer schakel je Wisman in?
Voor eenvoudige toepassingen doe je met deze vier stappen prima zelf de eerste selectie. Twijfel je over de free length, de vulgraad bij servokabels, of de juiste serie voor een lastige omgeving? Bel ons dan even.
Wij rekenen als exclusieve Tsubaki Kabelschlepp partner sinds 1975 dagelijks aan deze configuraties. Vaak hebben we in 15 minuten telefonisch een passend voorstel.
Sneller zelf verder? Gebruik onze kabelrups configurator of vraag direct een offerte op maat aan.
Producten die hierbij passen
Antwoorden op de meest gestelde vragen
Hoe bereken ik snel de lengte van een kabelrups?
Neem de reisweg gedeeld door 2, tel de vaste bocht op (2 x buigradius x pi/2) en voeg 200 tot 300 mm montagemarge toe. Dat is je startpunt voor de meeste standaardopstellingen.
Wat is een goede vulgraad voor een dynamische kabelrups?
Wij adviseren maximaal 60% vulgraad voor dynamische toepassingen. Boven de 80% loop je vrijwel altijd tegen kabelschade of vroegtijdige slijtage aan.
Wanneer heb ik ondersteuning nodig?
Bij reiswegen boven 8 meter of zwaardere pakketten is een glijgoot, rolwagen of ondersteunde uitvoering vrijwel altijd nodig. Onder 3 meter kom je meestal zonder ondersteuning uit.
Kan Wisman meerekenen met mijn engineer?
Ja. Stuur je tekening of specificaties door, dan geven we binnen een werkdag een concreet voorstel voor serie, binnenmaat en radius. Ook meelezen tijdens jouw eigen berekening kan gewoon.
Heb je een vraag over dit artikel?
Stel je vraag hieronder — een Wisman specialist beantwoordt deze persoonlijk via e-mail, meestal binnen één werkdag.
