Kabelrups dimensioneren in 5 stappen: zo voorkom je slijtage

Een kabelrups die net te krap is of een te kleine buigradius heeft, zorgt direct voor problemen. Je kabels schuren langs de wanden, de isolatie slijt weg en voor je het weet ligt je hele machine stil door een kabelbreuk. Bij Wisman Techniek zien we dit al bijna 50 jaar dagelijks in de praktijk. Sinds we in 1975 als eerste dealer ter wereld met Tsubaki Kabelschlepp startten, weten we precies hoe je een kabelrups zo inricht dat hij jarenlang probleemloos loopt.

Het berekenen van de juiste afmetingen is geen hogere wiskunde, maar je moet wel secuur te werk gaan. Je kijkt niet alleen naar de ruimte die je hebt in de machine, maar vooral naar wat er ín de rups gaat. In dit artikel nemen we je mee door de stappen om een kabelrups te dimensioneren zonder dat je later voor verrassingen komt te staan.

Stap 1: De kabelbezetting en vulgraad bepalen

Alles begint bij de inhoud. Verzamel de buitendiameters van alle kabels en slangen die door de rups moeten lopen. Neem hierbij de dikste kabel als uitgangspunt voor de rest van je berekening. Een veelgemaakte fout is de rups te vol proppen. Kabels hebben ruimte nodig om te bewegen tijdens het buigen, anders gaan ze trekken aan de kettingschakels.

Hanteer voor elektrische kabels een vrije ruimte van minimaal 10% van de diameter rondom de kabel. Voor hydrauliekslangen is dat zelfs 20%, omdat deze onder druk kunnen uitzetten of uitzetten. De totale vulgraad van de kunststof kabelrupsen mag eigenlijk nooit boven de 60% uitkomen. Als je de kabels netjes naast elkaar legt met tussenschotjes, verleng je de levensduur aanzienlijk.

Stap 2: De juiste binnenbreedte en hoogte kiezen

Nu je weet hoeveel ruimte de kabels innemen, bepaal je de binnenmaten van de kabelrups. De binnenhoogte moet altijd groter zijn dan de dikste kabel inclusief de benodigde speling. Heb je een kabel van 20 mm? Dan heb je een binnenhoogte van minimaal 22 tot 25 mm nodig. Kijk ook naar de verdeling: zware kabels horen aan de buitenkant, lichte kabels in het midden.

De binnenbreedte bereken je door de diameters van alle kabels op te tellen, inclusief de marges en de dikte van de verticale scheidingsschotten. Bij Wisman adviseren we vaak om wat extra breedte te reserveren. In de machinebouw zie je vaak dat er later nog een sensorkabel bij moet. Als je rups dan al tot de rand toe vol zit, moet je de hele kabelrups vervangen.

Stap 3: De buigradius van de kabelrups dimensioneren

De buigradius is misschien wel het meest kritische getal. Elke kabel heeft een minimale buigradius die de fabrikant voorschrijft. Ga je hieronder zitten, dan knikt de koperkern of de mantel. Voor flexibele kabels in een kabelrups is de vuistregel vaak 10 tot 12 keer de buitendiameter.

Kies altijd de buigradius van de rups op basis van de kabel die de grootste radius vereist. Een grotere radius is technisch bijna altijd beter voor de levensduur, maar je moet natuurlijk wel de ruimte hebben in je machine-omgeving. Let er ook op dat de Tsubaki Kabelschlepp specialist verschillende schakeltypes heeft die specifiek zijn ontworpen voor kleine inbouwruimtes of juist extreem grote radiussen.

Stap 4: Vrije draaglengte en ondersteuning

De vrije draaglengte is de afstand die de bovenkant van de rups kan overbruggen zonder door te hangen. Dit hangt direct samen met het gewicht van de kabels per meter. In de staal- en zware industrie, waar we vaak stalen kabelrupsen inzetten, is deze draaglengte veel groter dan bij kunststof varianten.

Als je de maximale vrije draaglengte overschrijdt, gaat de rups doorhangen. Dit zorgt voor extra wrijving en slijtage aan de kettingschakels. In dat geval moet je gaan werken met geleidegoten of een glijdende opstelling. Voor hoge versnellingen in de robotica is een stijve rups met een korte vrije draaglengte essentieel om zwiepen te voorkomen.

Stap 5: Slaglengte en montagehoogte berekenen

De totale lengte van de kabelrups is niet simpelweg de lengte van de baan. Je moet de buiging van de rups (de bocht) en de aansluitpunten meerekenen. De formule die we vaak gebruiken is de helft van de slaglengte plus de lengte van de bocht (π x radius) plus een reserve voor de montagepunten.

Vergeet ook de trekontlasting niet. Dit is het punt waar de kabels de rups verlaten en vastgezet worden. Zonder goede trekontlasting gaan de kabels in de bocht van de rups 'werken', wat leidt tot slijtage op de plekken waar je het niet ziet. Voor complexe installaties kun je altijd onze engineering & montage hulp inschakelen om de exacte kabelrups lengte en krachten te laten doorrekenen.

Conclusie

Een kabelrups dimensioneren is een proces waarbij je van binnen naar buiten werkt: eerst de kabels, dan de ruimte en tot slot de dynamiek van de machine. Door vast te houden aan de vulgraadregels en de juiste buigradius te kiezen, voorkom je 90% van de veelvoorkomende storingen. Heb je een uitdagende toepassing in de offshore of intralogistiek? De vakmensen van Wisman Techniek kijken graag even met je mee naar de tekening om de optimale Tsubaki-oplossing te bepalen.