Hygiënische kabeldoorvoer: food en pharma

Een hygiënische kabeldoorvoer is een doorvoer voor de schakelkast of machinewand die je goed kunt reinigen en waar geen vuil in blijft hangen. Het oppervlak is vlak en glad, er zijn geen open hoeken of ribbels, en het materiaal is geschikt voor een omgeving met levensmiddelen of medicijnen. In een verpakkingslijn of een farmaceutische productieruimte is de doorvoer vaak de plek waar het eerst misgaat: een gewone wartel heeft schroefdraad, ribbels en randen waar product, water en reinigingsmiddel achterblijven. Hieronder lees je welke hygiënische kabeldoorvoeren er zijn, hoe je kiest en waar je op let bij montage.

Wat maakt een kabeldoorvoer hygiënisch?

Bij een gewone kabeldoorvoer gaat het om afdichting en trekontlasting. Bij een hygiënische uitvoering komen daar drie eisen bij:

• Geen plekken waar vuil achterblijft. Afgeronde vormen, geen scherpe randen en geen uitsparingen aan de buitenkant. Detas Ultra noemt dit bij de DES PDM Clean "een afgeronde vorm zonder scherpe randen". Icotek spreekt van een ontwerp "vrij van vuilophopende uitsparingen".
• Een glad oppervlak. Hoe gladder, hoe minder er blijft hechten. Icotek geeft voor de KEL-DPU-HD en de KEL-DPZ-HD rond een ruwheid op van Ra = 0,421 µm volgens ISO 4287.
• Geschikt materiaal. Bij de Clean-platen van Detas Ultra is het materiaal FDA-goedgekeurd. Bij de HD-platen van Icotek is het elastomeer FDA-conform en volgens de Europese regels voor materialen in contact met levensmiddelen (1935/2004/EG en (EU) 10/2011).

Daarnaast moet de doorvoer tegen natte reiniging kunnen. Waar met water wordt gespoten, kies je minimaal IP65 of IP66. Wat die klassen precies betekenen, lees je in IP-klasse kabeldoorvoer: IP54 tot IP68.

Welke hygiënische kabeldoorvoeren zijn er?

Voor kabels zonder connector is een membraanplaat de eenvoudigste oplossing. Je prikt het voorste membraan door en duwt de kabel erdoor. Het tweede membraan klemt de kabel vast. Zo heb je één gesloten vlak in de kastwand in plaats van een rij wartels.

De KEL-DPZ-HD rond is volgens Icotek ontwikkeld volgens de hygienic design-richtlijnen van EHEDG en is Ecolab-gecertificeerd. De zeskantige borgmoer wordt meegeleverd. Alle varianten met maten en artikelnummers staan bij de kabeldoorvoerplaten.

Hoe voer je kabels met connector hygiënisch door?

Een membraan sluit om de mantel van een kabel. Een kabel met stekker past er niet door. Voor geconfectioneerde sensor-, bus- en servokabels heb je daarom een deelbare oplossing nodig: een frame waarin je de kabel met een tule legt. Bij Icotek zijn daar twee speciale tulefamilies voor.

• KT-BL voor de voedingsmiddelenindustrie. Blauwe tules voor kabels van 1 tot 35 mm, tot IP65, voor het frame KEL-ER-BL. De blauwe kleur is een signaalkleur: valt er een stukje in het product, dan zie je het. Voor dunne kabels van 1 tot 8 mm is er de KT-BL multi met dubbele en viervoudige tules, tot IP54.
• KT CR voor cleanrooms. Tules voor kabels van 1 tot 35 mm, tot IP66 / IP68, voor de frames KEL-ER CR en KEL-U CR. Artikelen die eindigen op .600 en .601 zijn getest op deeltjesemissie voor cleanroomklasse 1 volgens ISO 14644-1.

Alle tules zijn halogeenvrij en zonder siliconen. Ze staan bij de doorvoertules. Hoe frames en tules in het algemeen werken, lees je in kabeldoorvoer kiezen: wartel, frame of doorvoerplaat.

Hoe kies je de juiste hygiënische kabeldoorvoer?

Loop deze vijf vragen na:

1. (01)Food of cleanroom? Bij levensmiddelen gaat het om reinigbaarheid en geschikt materiaal. In een cleanroom gaat het vooral om deeltjes die de doorvoer zelf afgeeft.
2. (02)Zit er een connector aan de kabel? Zonder connector naar een membraanplaat, met connector naar een frame met KT-BL- of KT CR-tules.
3. (03)Welke opening heb je? Een rechthoekige uitsparing of een metrisch gat. Bij nieuwbouw kies je de opening op de doorvoer, bij een bestaande kast andersom.
4. (04)Hoe wordt er gereinigd? Bij natte reiniging met een waterstraal kies je IP66. De KEL-DPU-HD is volgens Icotek ook goed bestand tegen aromatische oplosmiddelen, oliën, vetten en minerale producten.
5. (05)Welke temperatuur? Let op de grenzen per type. De HD-platen van Icotek zijn geschikt van -40 tot 80 °C, de standaard KEL-DPU-plaat tot 100 °C. De HD-platen hebben brandklasse UL94-HB, de standaardplaten UL94-V0. Wordt er heet gereinigd of zit de kast bij een oven, controleer dit dan vooraf.

Rekenvoorbeeld: past je kabelpakket door één Clean-plaat?

Een verpakkingsmachine heeft een kast met een uitsparing van 112 × 36 mm. Daar moeten doorheen: 8 sensorkabels van 5 mm, 4 besturingskabels van 9 mm en 2 motorkabels van 11,5 mm, allemaal zonder connector.

De DES PDM 24 Clean is er in drie indelingen:

De 24/13 valt af: die heeft maar 2 kleine openingen voor de 8 sensorkabels. De 24/25 past: 8 van de 12 kleine openingen voor de sensorkabels, 4 van de 7 middelste voor de kabels van 9 mm en 2 van de 6 grootste voor de motorkabels. Er blijven 11 openingen over voor later. Een membraan dat je niet doorprikt, blijft dicht, dus je hebt geen blindstoppen nodig.

Elke kabel moet binnen het bereik van zijn opening vallen. Een kabel van 5 mm in een opening voor 6,8 tot 12 mm sluit niet goed af. Juist bij een hygiënische doorvoer is dat een probleem: daar ontstaat een spleet waar vocht en vuil in kruipen.

De Kabeldoorvoer-planner doet deze puzzel voor je. Bij Detas Ultra vraagt de planner of je een Clean-uitvoering nodig hebt en laat hij dan alleen de Clean-platen zien, met de indeling en de artikelnummers.

Waar let je op bij montage en reiniging?

Een hygiënische doorvoer is maar zo goed als de montage:

• Gebruik ronde, gladde kabels. Een membraan of tule sluit op een ronde mantel. Een platte of beschadigde mantel laat een spleet. Welke mantel past bij reinigen en olie, lees je in PUR of PVC kabel in de kabelrups.
• Prik alleen de openingen door die je gebruikt. Een doorgeprikt membraan zonder kabel is een gat.
• Monteer op een vlakke wand. De afdichting tegen de kastwand moet rondom aanliggen, anders ontstaat er een naad.
• Zet afgeschermde kabels binnen de kast op aarde. De doorvoer dicht af, een EMC-klem regelt de aarding. Zie EMC-afscherming aansluiten.
• Controleer bij elke grote reiniging. Kijk of membranen en tules nog strak om de kabel zitten en of er geen resten achter de rand zitten.

Komen de kabels uit een bewegend machinedeel, zet ze dan ook buiten de kast vast. Zo komt er geen trek op het membraan. Meer daarover in wat is trekontlasting.

Hulp bij je hygiënische kabeldoorvoer

Werk je aan een machine voor verpakking en voeding of voor farmacie en cleanroom? Stuur ons je kabellijst met per kabel de diameter en of er een stekker aan zit, de maat van de opening en hoe er wordt gereinigd. Olaf en zijn collega's stellen kosteloos een passende doorvoer voor, met prijs en levertijd. Dat kan ook via een offerteaanvraag.

DienstTechnische supportSnel antwoord op technische vragen, hulp bij storingen en onderdelen op afstand.Bekijk de dienst

Veelgestelde vragen

Wat is een hygiënische kabeldoorvoer?

Een kabeldoorvoer met een vlak, glad oppervlak zonder randen en uitsparingen waar vuil blijft zitten, van materiaal dat geschikt is voor food of pharma. Voorbeelden zijn de DES PDM Clean van Detas Ultra en de KEL-DPU-HD en KEL-DPZ-HD van Icotek.

Kan een kabel met stekker door een hygiënische doorvoerplaat?

Nee. Een membraan sluit om de kabelmantel, een stekker past er niet door. Kabels met connector gaan in een frame met tules, zoals de KT-BL voor food of de KT CR voor cleanrooms.

Waarom zijn de tules voor food blauw?

Blauw is een signaalkleur in de voedingsmiddelenindustrie. Komt er een deeltje in het product, dan valt het op. Icotek levert daarvoor de KT-BL-tules.

Welke IP-klasse heb je nodig bij natte reiniging?

Waar met een waterstraal wordt gereinigd, kies je minimaal IP65 en meestal IP66. De hygiënische platen van Icotek halen IP66 / IP68.

Zijn hygiënische kabeldoorvoeren geschikt voor hoge temperaturen?

Dat verschilt per type. De HD-platen van Icotek zijn geschikt van -40 tot 80 °C. Wordt er heet gereinigd of staat de kast bij een warmtebron, vraag ons dan welke uitvoering past.