Czym jest odciążenie? Jak działa, z 3 przykładami

Odciążenie to zamocowanie przewodu przed miejscem, w którym jest podłączony. Naciąg, ciężar i drgania przewodu przenosi wtedy mocowanie, a nie listwa zaciskowa, złącze czy połączenie lutowane. Bez odciążenia przewód niejako wisi na własnym przyłączu, które nie jest do tego przeznaczone.

Brzmi to jak szczegół, ale to częsta przyczyna trudnych do wykrycia awarii: żyła, która lekko się poluzowała, złącze, które co jakiś czas traci styk, albo przewód, który w prowadniku kablowym powoli się przesuwa, aż pęknie. W tym artykule wyjaśniamy, do czego służy odciążenie, gdzie jest potrzebne i jak je prawidłowo wykonać.

Do czego dokładnie służy odciążenie?

Przewód prawie zawsze jest pod pewnym naprężeniem. Wisi pod własnym ciężarem, jest ciągnięty przez ruchomą część maszyny lub drga razem z maszyną. Wszystkie te siły muszą gdzieś trafić.

Odciążenie przejmuje te siły w stałym punkcie, nieco przed przyłączem. Dzięki temu:

• żyły i zaciski nie są obciążone naciągiem
• połączenia nie luzują się od drgań
• przewód nie przesuwa się w przód i w tył
• płaszcz pozostaje nienaruszony w miejscu wejścia do szafy lub maszyny

Sama nazwa to mówi: odciąża się przyłącze od naciągu.

Gdzie potrzebne jest odciążenie?

Są trzy miejsca, w których odciążenie często decyduje o wszystkim:

1. (01)W szafie sterowniczej: przewody wchodzące od dołu lub od góry wiszą całym ciężarem na zaciskach, jeśli nie są zamocowane.
2. (02)Przy przepuście kablowym: w miejscu przejścia przez ściankę szafy przewód nie może się przesuwać w przód i w tył. Dlatego wiele przepustów samo zapewnia odciążenie.
3. (03)W prowadniku i na nim: przewody w ruchomym prowadniku muszą być zamocowane na obu końcach, inaczej przy każdym ruchu przesuwają się o kawałek.

Poniżej omawiamy je po kolei.

Odciążenie w szafie sterowniczej

W szafie przewody mocuje się na szynie, płycie montażowej lub w module. Typowe rozwiązania:

• Moduły odciążające: przewody wkłada się do modułu i mocuje opaskami kablowymi. Istnieją też moduły bez opasek i moduły blokujące przewód.
• Grzebienie kablowe z tulejami: grzebień z tulejami z mosiądzu lub aluminium zapewnia solidne mocowanie i utrzymuje przewody w porządku, grupami obok siebie.
• Zaciski ekranujące EMC: do przewodów ekranowanych. Zacisk dociska ekran do szyny uziemiającej lub szyny DIN i od razu mocuje przewód opaskami kablowymi.

Moduły i grzebienie z naszej oferty są wykonane z PA66 i pomagają spełnić wymagania dotyczące odciążenia z normy EN 62444. Przegląd znajduje się w dziale odciążenie.

Dodatkowa zaleta: dzięki odciążeniu przewody leżą porządnie obok siebie w grupach. Szukanie usterek idzie szybciej, a dołożenie przewodu jest prostsze.

Odciążenie i EMC: dwie funkcje w jednym zacisku

Przewody ekranowane, np. przewody silnikowe i enkoderowe, muszą mieć ekran uziemiony na całym obwodzie. Służy do tego zacisk ekranujący EMC. Większość zacisków EMC dodatkowo mocuje przewód mechanicznie jedną lub dwiema opaskami kablowymi, zapewniając jednocześnie odciążenie.

Uwaga na kolejność: najpierw zamocować przewód, dopiero potem go podłączyć. Więcej o doborze zacisku w artykule zaciski EMC, a o ekranowaniu w prowadniku w artykule przewód ekranowany w prowadniku kablowym.

Odciążenie przy przepuście kablowym

Przewód przechodzący przez ścianę szafy trzeba w tym miejscu uszczelnić i zamocować. Wiele przepustów kablowych łączy obie te funkcje:

• Płyty przepustowe z membranami: przewód przeciska się przez membranę; druga membrana zapewnia dodatkowe odciążenie.
• Dzielone ramy: zamknięcie ramy zaciska wkładki gumowe wokół przewodu, zapewniając odciążenie, także przy przewodach ze złączem.

Jaki przepust pasuje do Państwa przewodów, opisujemy w artykule wybór przepustu kablowego. W Planerze przepustów kablowych można zestawić przewody i zobaczyć, które rozwiązanie pasuje.

Odciążenie w prowadniku kablowym

W prowadniku kablowym przewody leżą luźno, z przestrzenią wokół. Tak ma być: dzięki temu przy każdym ruchu mogą się swobodnie zginać. Ale na końcach, przy punkcie stałym i przy zabieraku, muszą być zamocowane. Służy do tego odciążenie: zaciski lub obejmy przy mocowaniu końcowym.

Bez odciążenia dochodzi do takich problemów:

• Przewód przesuwa się nieco przy każdym skoku.
• Jest mocno napięty w łuku lub spiętrza się w punktach końcowych.
• Zaczyna się skręcać w prowadniku i w końcu pęka.

Dlatego przewody należy zamocować po obu stronach, poza łukiem. Zacisnąć je bez zgniatania: zacisk, który wgniata płaszcz, jedynie przenosi uszkodzenie w inne miejsce. Więcej wskazówek w artykule montaż prowadnika kablowego.

Przewody są już skręcone lub spiętrzone w prowadniku? W przewodniku po usterkach opisujemy krok po kroku, jak to rozwiązać: przewody skręcają się w prowadniku.

Co mówi norma EN 62444?

EN 62444 to norma dotycząca dławików kablowych i wprowadzeń przewodów w instalacjach elektrycznych. Określa m.in. wymagania dotyczące odciążenia przewodów. Moduły odciążające, grzebienie kablowe i zaciski EMC z naszej oferty są wykonane tak, aby je spełniać. Jakie wymagania obowiązują w Państwa instalacji, zależy od zastosowania; wynika to z samej normy i z dokumentacji maszyny.

Częste błędy

• Przewody zawieszone wyłącznie na listwie zaciskowej
• Zaciskanie opasek kablowych tak mocno, że wgniatają powłokę
• Mocowanie w prowadniku kablowym tylko z jednej strony
• Mocowanie przewodu w łuku prowadnika zamiast przy mocowaniu końcowym
• Mocowanie przewodów ekranowanych bez uziemiania ekranu

Zleć kompleksowe wykonanie odciążenia

Na życzenie dostarczamy prowadniki kablowe kompletne: na wymiar, z Państwa przewodami, odciążeniem i mocowaniami końcowymi. W Konfiguratorze prowadników kablowych można wprowadzić wiązkę przewodów; specjalista bezpłatnie sprawdzi podział. Jeśli w istniejącym prowadniku brakuje zacisku, pojedyncze odciążenia znajdą Państwo w dziale części do prowadników kablowych. Wolą Państwo od razu propozycję? Zapytaj o wycenę.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest odciążenie?

Zamocowanie przewodu przed przyłączem, tak aby naciąg, ciężar i drgania przenosiło mocowanie, a nie zaciski czy złącze.

Dlaczego odciążenie jest potrzebne?

Bez odciążenia siły rozciągające, ciężar i drgania działają bezpośrednio na przyłącze. Prowadzi to do luzowania się połączeń i awarii. W prowadniku kablowym przewody bez odciążenia przesuwają się, skręcają i pękają.

Czym różni się odciążenie od zacisku ekranującego EMC?

Odciążenie mocuje przewód mechanicznie. Zacisk EMC uziemia ekran przewodu. Większość zacisków EMC pełni obie funkcje, ponieważ mocują przewód opaskami kablowymi.

Gdzie montuje się odciążenie w prowadniku kablowym?

Na obu końcach, przy punkcie stałym i przy zabieraku, poza łukiem. W samym prowadniku przewody leżą luźno.

Czy przepust kablowy zapewnia też odciążenie?

Często tak. Dzielone ramy i płyty przepustowe z drugą membraną zaciskają przewód przy przeprowadzaniu i w ten sposób zapewniają odciążenie.

Serie w tym temacie

MONOProwadnik kablowy do standardowych zastosowań

UNIFLEX AdvancedLekki, cichy i uniwersalny, o szerokim zakresie zastosowań