Kabelrups levensduur: wat bepaalt die?

De levensduur van een kabelrups is geen vast getal. Hoe lang een kabelrups meegaat, hangt vooral af van hoe hij gekozen, ingedeeld en gemonteerd is, en van de omgeving waarin hij werkt. Twee identieke rupsen kunnen daardoor een heel verschillende levensduur hebben: de ene draait jarenlang zonder klachten, de andere slijt binnen korte tijd door. Het goede nieuws is dat je de meeste factoren zelf in de hand hebt, al bij het ontwerp.

Hoe lang gaat een kabelrups mee?

Een eerlijk antwoord in jaren is er niet. Een rups die een paar keer per dag een korte slag maakt, belast je heel anders dan een rups die dag en nacht met hoge snelheid heen en weer gaat. Daarom tellen fabrikanten en monteurs niet in jaren, maar in bewegingen en in hoe zwaar elke beweging is.

Wat wel vaststaat: een kabelrups kondigt het einde meestal ruim van tevoren aan. Speling in de schakels, afgesleten zijplaten, meer geluid of een bovenpart dat verder doorhangt dan je gewend bent. Wie die signalen op tijd ziet, kan vervanging plannen in plaats van verrast te worden door een stilstaande machine. In slijtage kabelrups herkennen lees je per signaal wat het betekent.

Welke factoren bepalen de levensduur van een kabelrups?

De belangrijkste factoren zijn:

• Radius: hoe kleiner de radius, hoe harder kabels en schakels in de bocht worden belast.
• Rijweg en opstelling: een rups die net te lang is om vrij te dragen, klappert en slijt sneller.
• Snelheid en versnelling: elk type heeft grenzen. Daar dicht tegenaan draaien kost levensduur.
• Vulgewicht en indeling: een te volle of zware rups belast de schakels en laat kabels schuren.
• Kabels: kabels die niet voor continue beweging zijn gemaakt, breken vaak eerder dan de rups slijt.
• Montage: een meenemer die niet recht boven het vaste punt loopt, trekt de rups scheef.
• Omgeving: spanen, schuurstof, hitte, UV en chemicaliën tasten het materiaal aan.

De eerste vijf kies je bij het ontwerp. De laatste twee zijn een kwestie van inbouw en van de juiste uitvoering voor de plek.

Waarom verlengt een ruimere radius de levensduur?

In de bocht buigen de kabels en scharnieren de schakels. Bij een kleine radius gebeurt dat abrupter en buigen de kabels sterker. Dat is de plek waar kabelbreuk het vaakst begint.

Als vuistregel houden we voor de minimale radius de dikste kabel × 7,5 aan. Ruim is de dikste kabel × 10. Een voorbeeld: is je dikste kabel 14 mm, dan is de minimale radius 14 × 7,5 = 105 mm en ruim 14 × 10 = 140 mm. Kies dan de eerste leverbare radius van het type boven de 140 mm, als je daar de inbouwhoogte voor hebt. Met je buigradius berekenen heb je dit in een paar seconden.

Kijk ook naar het datablad van je kabels. Schrijft de fabrikant van de kabel een grotere buigradius voor, dan gaat die voor.

Hoe beïnvloeden rijweg, snelheid en versnelling de levensduur?

Elk type kabelrups heeft een maximale rijweg, snelheid en versnelling, apart voor vrijdragend en glijdend. Zolang je daar ruim binnen blijft, loopt de rups rustig. Zit je aan de grens, dan neemt de belasting op de schakels en de aanslagen snel toe.

Vooral de overgang tussen vrijdragend en glijdend is een bekende valkuil. Een rups die net te lang is om vrij te dragen, gaat doorhangen en op zichzelf klapperen. Bij lange rijwegen is een glijdende opstelling in een goot dan de betere keuze. Lees daarover meer in vrijdragend of glijdend.

De Kabelrups-configurator controleert rijweg, snelheid en versnelling per type en laat zien welke types ruim binnen hun grenzen blijven. Wisman controleert je berekening kosteloos.

Waarom gaan de kabels vaak eerder stuk dan de kabelrups?

In de praktijk is niet de rups maar de kabel vaak het eerste onderdeel dat het opgeeft. Een gewone installatiekabel is niet gemaakt om miljoenen keren te buigen. De aders breken dan in de bocht, vaak onzichtbaar onder een mantel die nog heel lijkt.

Kabels voor de kabelrups zijn daar wel op gebouwd. Bij onze flexibele kabels zie je dat aan de klasse in de naam: van 200 voor korte slagen en eenvoudige toepassingen tot 1000 voor het hoogste aantal cycli en de langste rijwegen. In onze kabelgegevens loopt het opgegeven aantal bewegingscycli op van maximaal 2 miljoen bij klasse 200 naar maximaal 10 miljoen bij klasse 1000. Kies de klasse op het aantal bewegingen en de rijweg van je machine. De Kabelfinder zet de lichtste klasse die volstaat bovenaan.

Ook de indeling telt. Kabels die los liggen of over elkaar heen schuren, slijten aan de mantel en gaan draaien. Tussenschotten, een vulgraad onder 85% en trekontlasting aan beide uiteinden voorkomen dat. Hoe je de juiste kabels kiest, lees je in welke kabels in een kabelrups.

Welke rol spelen montage en omgeving?

Een goed gekozen rups kan door de montage alsnog snel slijten. De meest voorkomende fouten:

1. (01)Meenemer niet in lijn: de rups loopt scheef en schuurt langs de zijkant.
2. (02)Rups loopt aan: hij raakt de machine, een kabelgoot of de rand van de goot.
3. (03)Goot niet goed uitgelijnd: bij glijdende opstellingen slijt de rups op de naden.
4. (04)Geen trekontlasting: de kabels trekken aan de aansluitingen en werken zich naar buiten.

Kijk na de montage een paar volledige slagen mee. Hoor je tikken of zie je de rups ergens raken, los het dan meteen op. In kabelrups monteren staan de stappen op een rij.

Dan de omgeving. Spanen, schuurstof en koelmiddel versnellen de slijtage van open kunststof rupsen. Buiten spelen UV en temperatuurwisselingen mee, bij hitte gaat het om stralingswarmte en hete deeltjes. In zulke gevallen verlengt een gesloten uitvoering of een stalen rups de levensduur meer dan elke andere maatregel. Ook regelmatig schoonmaken helpt, zie kabelrups schoonmaken.

Hoe verleng je de levensduur van een bestaande kabelrups?

Heb je de rups al, dan kun je nog steeds veel doen:

• Zoek de oorzaak van slijtage. Waar zit het: onderkant, zijkant of schakels? Dat wijst naar schuren, glijden of overbelasting.
• Lijn opnieuw uit. Een meenemer of goot die verschoven is, kost snel levensduur.
• Deel de kabels opnieuw in. Extra tussenschotten of een hoogteverdeling halen schuren en draaien weg.
• Vervang alleen wat versleten is. Losse schakels en stegen vervang je zonder de hele rups te vervangen.
• Inspecteer op vaste momenten. Dan zie je slijtage aankomen en plan je herstel tijdens een geplande stop.

Met de Rups-check loop je de belangrijkste punten zelf na en krijg je een status: in orde, let op of actie nodig. Slijt je rups opvallend snel, kijk dan in de storingsgids.

Wanneer laat je de kabelrups inspecteren?

Bij machines waar stilstand duur is, loont een vaste inspectie. Wisman inspecteert kabelrupsen op locatie, legt de staat per rups vast met foto's en advies, en plant herstel bij voorkeur in een onderhoudsstop. Is repareren geen optie meer, dan lees je in kabelrups repareren of vervangen hoe je de afweging maakt.

ServiceMaintenance & inspectionPeriodic inspection with RupsInspect, parts from stock and quick repair.View the service

Frequently asked questions

Hoeveel jaar gaat een kabelrups mee?

Daar is geen vast getal voor. De levensduur hangt af van het aantal bewegingen, de belasting per beweging, de kabels, de montage en de omgeving. Een rups die ruim binnen zijn grenzen draait, gaat aanzienlijk langer mee dan een rups aan zijn grens.

Wat gaat er meestal het eerst kapot: de kabel of de kabelrups?

Vaak de kabel, zeker als die niet voor continue beweging is gemaakt of te strak in de bocht ligt. Kies kabels in een klasse die past bij het aantal bewegingen en houd de radius ruim.

Verlengt een grotere radius de levensduur?

Ja. Bij een grotere radius buigen kabels en schakels minder abrupt. Houd als minimum de dikste kabel × 7,5 aan en kies bij twijfel × 10, als er inbouwhoogte genoeg is.

Hoe zie je dat een kabelrups aan het eind van zijn levensduur is?

Aan speling in de schakels, afgesleten zijplaten of glijvlakken, gebroken stegen, meer geluid en een bovenpart dat verder doorhangt. Kabels die draaien of uit de rups kruipen zijn ook een signaal.

Kan Wisman de staat van mijn kabelrupsen beoordelen?

Ja. We inspecteren kabelrupsen op locatie, leggen de staat per rups vast en adviseren wat nu nodig is en wat kan wachten.

Series on this topic

UNIFLEX AdvancedLight, quiet all-rounder with a wide range of applications

MVariable cable carrier with many options